Με φόντο την ανησυχία για νέες κρίσεις και έκτακτες καταστάσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντείνει τις ενέργειές της ώστε να ενισχυθεί η ετοιμότητα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η προετοιμασία ενόψει κρίσεων ξαναμπαίνει στο κέντρο των κυβερνητικών οδηγιών σε δεκάδες χώρες του κόσμου, καθώς οι διεθνείς προκλήσεις πολλαπλασιάζονται.
Οι δράσεις ξεκινούν από τη στήριξη των πολιτών για να προστατευτούν σε έκτακτη ανάγκη και φτάνουν έως τη διασφάλιση ότι τα εθνικά συστήματα πολιτικής προστασίας θα συνεχίσουν να λειτουργούν αν ξεσπάσει καταστροφή.
Στόχος είναι μια Ευρώπη πιο ανθεκτική στις κρίσεις, και γι’ αυτό η Κομισιόν προωθεί συγκεκριμένα μέτρα.
Στις 3 Νοεμβρίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μίλησε για προετοιμασμένους πολίτες και για μια πιο ανθεκτική Ευρώπη. Η ετοιμότητα, σύμφωνα με την ίδια, ξεκινά από πρακτικά βήματα: από την προετοιμασία σάκου έκτακτης ανάγκης έως τη γνώση του τρόπου αντίδρασης όταν εκδηλώνεται καταστροφή. Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές βοηθούν τις αρχές να δώσουν στους ανθρώπους εργαλεία και γνώσεις, ώστε να προστατεύσουν τον εαυτό τους και τους άλλους σε μια κρίση.
Παρουσίαση νέων κατευθυντήριων γραμμών
Στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας, η Χάτζα Λαχμπίμπ, επίτροπος αρμόδια για την Ισότητα, την Ετοιμότητα και τη Διαχείριση Κρίσεων, γνωστοποίησε νέες κατευθυντήριες γραμμές.
Με αυτές η Κομισιόν επιδιώκει να στηρίξει πολίτες και κοινότητες στην προετοιμασία για έκτακτες ανάγκες, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων 72 ωρών μιας κρίσης.
Προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η θέσπιση ετήσιας «Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ», με πρώτη διοργάνωση τον Οκτώβριο του 2027. Οι πρωτοβουλίες στηρίζονται σε Σύσταση της Κομισιόν για τη συνέχεια της λειτουργίας και τα stress tests, ώστε να ενισχυθεί η ανθεκτικότητα των εθνικών σημείων επαφής για την πολιτική προστασία σε όλη την Ευρώπη.
Την ίδια ημέρα, στις 3 Νοεμβρίου 2026, αναφέρθηκε ότι χώρες ζητούν από τους πολίτες τους να προετοιμαστούν για 72 ώρες μιας πιθανής καταστροφής. Δεν διαφαίνεται συντονισμένη ενέργεια, όμως ήδη περισσότερες από 33 χώρες διατυπώνουν τις ίδιες επίσημες συστάσεις.
Οι δράσεις συνδέονται με την εφαρμογή της Στρατηγικής της ΕΕ για μια «Ένωση Ετοιμότητας» και περιλαμβάνουν πρακτικά βήματα, από την ετοιμασία σάκου με τα αναγκαία για έκτακτη ανάγκη έως τη γνώση του πώς αντιδρά κανείς όταν συμβεί καταστροφή.
Τέσσερις τομείς που καλύπτουν οι οδηγίες
Οι νέες κατευθυντήριες γραμμές της Κομισιόν θα βοηθήσουν τις αρχές να δώσουν στους πολίτες τις γνώσεις και τα εργαλεία που χρειάζονται για να προστατεύσουν τον εαυτό τους και τους άλλους σε μια κρίση.
Καλύπτουν τέσσερις βασικούς τομείς:
- Αυτάρκεια για 72 ώρες
Σημαίνει στήριξη των πολιτών ώστε να καλύπτουν τις βασικές ανάγκες τους τις τρεις πρώτες ημέρες μιας έκτακτης κατάστασης, διάστημα στο οποίο κινητοποιείται η δημόσια βοήθεια. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την προμήθεια βασικών ειδών ανάγκης και τη χρήση σάκων με τα απαραίτητα εφόδια.
- Εκπαίδευση στην ετοιμότητα
Η ετοιμότητα εντάσσεται στα προγράμματα σπουδών της προσχολικής και της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και προβλέπεται κατάρτιση των εκπαιδευτικών. Επιδίωξη είναι τα παιδιά να καλλιεργούν δεξιότητες ετοιμότητας από μικρή ηλικία, μέσα από δραστηριότητες προσβάσιμες και ταιριαστές στην ηλικία τους, χωρίς να γεννιέται φόβος ή άγχος.
- Συμπεριληπτική ετοιμότητα για άτομα με αναπηρία
Ζητούμενο είναι τα μέτρα ετοιμότητας να γίνουν πιο συμπεριληπτικά και προσβάσιμα, με βάση τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία. Ενθαρρύνεται επίσης η συμμετοχή τους στον σχεδιασμό της ετοιμότητας, ώστε κανείς να μην μείνει πίσω.
- Επικοινωνία για κινδύνους και απειλές
Οι αρχές στηρίζονται ώστε να μεταδίδουν κινδύνους και απειλές με αποτελεσματικότερο τρόπο. Έτσι οι πολίτες λαμβάνουν έγκαιρη, προσβάσιμη και αξιόπιστη ενημέρωση πριν από έκτακτες καταστάσεις, στη διάρκειά τους και μετά από αυτές.
Από κοινού, οι μη δεσμευτικές κατευθυντήριες γραμμές στοχεύουν στη διαμόρφωση κουλτούρας ετοιμότητας σε όλη την Ευρώπη. Η Κομισιόν θέλει τα άτομα και οι κοινότητες να είναι καλύτερα ενημερωμένα, καλύτερα εξοπλισμένα και σε θέση να προβλέπουν τις κρίσεις και να αντιδρούν σε αυτές.
Ετήσια Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ
Για να αναδειχθεί η ετοιμότητα σε κοινή προτεραιότητα σε όλη την Ευρώπη, η Κομισιόν προτείνει ετήσια «Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ». Ο εορτασμός ορίζεται για τις 23 Οκτωβρίου κάθε χρόνου, με αφετηρία το 2027.
Με την πρωτοβουλία, πολίτες και κοινότητες ενθαρρύνονται να πάρουν ενεργό μέρος στην προετοιμασία για έκτακτες ανάγκες, προστατεύοντας τον εαυτό τους και τους άλλους.
Η εκδήλωση θα αναγνωρίζει παράλληλα το έργο και τις προσπάθειες των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, των οργανώσεων πολιτικής προστασίας και των κοινοτήτων που ενισχύουν την ετοιμότητα σε όλη την Ευρώπη.
Για κοινή δήλωση στήριξης της πρωτοβουλίας, η Κομισιόν θα συνεργαστεί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών.
Σύσταση για επιχειρησιακή συνέχεια και δοκιμές αντοχής
Η Σύσταση της Κομισιόν για την επιχειρησιακή συνέχεια και τις δοκιμές αντοχής έχει σκοπό να βοηθήσει τα μέλη της ΕΕ και τα κράτη που μετέχουν στον Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ. Ζητούμενο είναι τα εθνικά σημεία επαφής για την πολιτική προστασία να μένουν λειτουργικά σε κάθε στιγμή, ακόμη και σε συμβάντα που προκαλούν σοβαρές διαταραχές.
Ως μη δεσμευτικό κείμενο, η Σύσταση προσφέρει πρακτική καθοδήγηση για την κατάρτιση σχεδίων επιχειρησιακής συνέχειας και για τον τακτικό έλεγχο των ρυθμίσεων που αφορούν τη συνέχεια της λειτουργίας. Με πιο ανθεκτικά αυτά τα εθνικά σημεία επαφής, επιδιώκεται ο Μηχανισμός να λειτουργεί χωρίς διακοπή και να απαντά αποτελεσματικά στις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

































